أرضروم

ضريح

Abdurrahman Gazi Türbesi

Palandöken, أرضروم

Palandöken eteklerinde, halk arasında İslam'ın ilk dönem sancaktarlarından birine ait olduğuna inanılan ve 1796'da türbe yapısına kavuşan ziyaretgâh.

ضريح

Âşık Sümmani Türbesi

Narman, أرضروم

Doğu Anadolu âşık geleneğinin büyük ustalarından Narmanlı Âşık Sümmani'nin (1861–1915) doğduğu Samikale köyündeki mütevazı türbesi.

كنيسة

Bana Katedrali (Penek Kilisesi)

Şenkaya, أرضروم

Penek köyü yakınında, dört yapraklı yonca planlı ve dairesel dış duvarlı, Gürcü Bagratlı krallarının taç giyme ve düğünlerine sahne olmuş Orta Çağ katedralinin kalıntıları.

قلعة

Bardız Kalesi

Şenkaya, أرضروم

Gaziler (Bardız) köyünde, surları ve kuleleri büyük ölçüde ayakta kalmış, girişinde Gürcüce yazıt bulunan Orta Çağ kalesi.

مدرسة ومجمّع (كُلّية)

Çifte Minareli Medrese

Yakutiye, أرضروم

Çini bezemeli ikiz minareleriyle Erzurum'un simgesi olan, açık avlulu medreselerin Anadolu'daki en büyük örneği sayılan Selçuklu dönemi medresesi.

جسر

Çobandede Köprüsü

Köprüköy, أرضروم

Aras Nehri'nin oluştuğu noktada, 13. yüzyıl sonunda İlhanlı emiri Çoban'a atfedilen, üç renk kesme taştan altı gözlü ve yaklaşık 130 m uzunluğunda tarihi köprü.

منزل متحف

Erzurum Atatürk Evi Müzesi

Yakutiye, أرضروم

Mustafa Kemal Paşa ve arkadaşlarının 1919'daki Erzurum Kongresi sırasında 52 gün kalıp çalıştığı, 1984'ten beri müze olan tarihi konak.

قلعة

Erzurum Kalesi ve Tepsi Minare

Yakutiye, أرضروم

Kentin en eski yapısı sayılan, Bizans döneminde kurulup Saltuklular ve Osmanlılarca onarılan iç kale; içindeki Tepsi Minare 19. yüzyılda saat kulesine dönüştürülmüştür.

متحف

Erzurum Müzesi

Yakutiye, أرضروم

Üç Kümbetler'in yanındaki yeni binasında 2023'ten beri hizmet veren, Kalkolitik çağdan Cumhuriyet'e uzanan eserleri ve mamut fosiliyle bilinen kent müzesi.

جامع

Erzurum Ulu Camii

Yakutiye, أرضروم

Saltuklular döneminde 1179'da yapılan, kentin en eski ve en büyük camisi; ahşap kırlangıç örtülü kubbesi ve çok sayıda ayaklı geniş harimiyle dikkat çeker.

دير

Haho Manastırı (Taş Camii)

Tortum, أرضروم

Bağbaşı köyünde 10. yüzyılda kurulan Gürcü manastırı; ana kilisesi 19. yüzyılda camiye dönüştürülerek Taş Camii adıyla bugün de kullanılıyor.

قلعة

Hasankale (Pasinler Kalesi)

Pasinler, أرضروم

Pasinler'in eski adı Hasankale'ye de adını veren, ilçe merkezinde Hasan Baba Dağı'nın eteğindeki tepede yükselen tarihi kale.

وادٍ ضيق (كانيون)

Hınıs Kanyonu

Hınıs, أرضروم

Hınıs ilçe merkezinin hemen yanında, Hınıs Çayı'nın oyduğu yaklaşık 7 kilometrelik kanyon; 2021'de kesin korunacak hassas alan olarak tescil edildi.

جامع

Hınıs Ulu Camii (Dere Camii)

Hınıs, أرضروم

Hınıs Kanyonu'nun içinde, 1734'te Muş beylerinden Alaeddin Bey'in yaptırdığı, halk arasında Dere Camii olarak da anılan tarihî cami.

ينابيع حارة

Ilıca Kaplıcaları

Aziziye, أرضروم

Erzurum'a yaklaşık 15 km uzaklıkta, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinden beri kullanılan, 38–39 °C sıcaklıkta sodyum bikarbonatlı termal kaynak.

قلعة

İspir Kalesi

İspir, أرضروم

Çoruh Nehri kıyısındaki kayalık üzerinde, teraslar halinde yükselen; içinde bazilika kalıntısı ve 19. yüzyıldan bir cami bulunan restore edilmiş Orta Çağ kalesi.

بحيرة

İspir Yedigöller (Ovit Buzul Gölleri)

İspir, أرضروم

Kaçkar Dağları'nın güneyinde, 2.800–3.000 m yükseklikte granit duvarlar arasında dizilen buzul gölleri; Moryayla üzerinden ulaşılan zorlu bir yaz rotası.

منتجع تزلج

Kandilli Kayak Merkezi

Aşkale, أرضروم

2011 Kış Universiadı için kurulan, kros kayağı ve biatlon parkurlarıyla Türkiye'nin başlıca kuzey disiplini tesislerinden biri.

منتجع تزلج

Konaklı Kayak Merkezi

Palandöken, أرضروم

Palandöken Dağları'nın batı yamaçlarında, 2011 Kış Universiadı'nın alp disiplini yarışları için kurulan, kent merkezine yaklaşık 20 km mesafedeki kayak merkezi.

حديقة وطنية

Kop Dağı Müdafaası Tarihi Milli Parkı ve Kop Şehitler Abidesi

Aşkale, أرضروم

Birinci Dünya Savaşı'ndaki Kop savunmasının yaşandığı, 2.409 m'deki Kop Geçidi'nde şehitler abidesiyle anılan ve 2016'da ilan edilen tarihi milli park.

جامع

Lala Mustafa Paşa Camii

Yakutiye, أرضروم

Kitabesine göre 1562'de Erzurum beylerbeyi Lala Mustafa Paşa'nın yaptırdığı, Mimar Sinan'a atfedilen ve kentin en önemli Osmanlı camisi sayılan merkezi kubbeli yapı.

معلم طبيعي

Narman Peri Bacaları Tabiat Anıtı

Narman, أرضروم

'Kırmızı Periler Diyarı' diye anılan, demir oksitle kızıla boyanmış tortul kayaçların rüzgâr ve yağmurla sütun ve kulelere dönüştüğü, 2018'de tabiat anıtı ilan edilen alan.

حديقة وطنية

Nene Hatun Tarihi Milli Parkı (Aziziye Tabyası ve Nene Hatun Kabri)

Palandöken, أرضروم

93 Harbi'nde halkın Aziziye Tabyası'nı geri aldığı savunmayı ve bu direnişin simgesi Nene Hatun'un kabrini koruyan, 2009'da ilan edilen tarihi milli park.

قلعة

Oltu Kalesi

Oltu, أرضروم

Oltu ilçe merkezinde, Oltu Çayı'nın oluştuğu vadiye hâkim kayalık tepede yükselen, Gürcü, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinden izler taşıyan restore edilmiş kale.

دير

Öşk Vank (Oşki Manastırı)

Uzundere, أرضروم

Çamlıyamaç köyünde, 10. yüzyılın ikinci yarısında Tao hükümdarlarınca yaptırılan, Gürcü Ortodoks dünyasının en büyük ve en karmaşık kiliselerinden biri.

منتجع تزلج

Palandöken Kayak Merkezi

Palandöken, أرضروم

Kent merkezine yaklaşık 10 dakika mesafede, 2.200–3.176 m arasındaki pistleri, gondolu ve aydınlatmalı gece kayağıyla Türkiye'nin önde gelen kayak merkezlerinden biri.

ينابيع حارة

Pasinler Kaplıcaları

Pasinler, أرضروم

Hasan Baba Dağı'nın kuzey eteğinde, en eski bölümü 1390'a uzanan, bikarbonatlı ve karbondioksitli sıcak sularıyla bilinen tarihi kaplıcalar.

سوق وأروقة تجارية

Rüstem Paşa Bedesteni (Taşhan)

Yakutiye, أرضروم

16. yüzyılda Sadrazam Rüstem Paşa adına yapılan iki katlı avlulu han; bugün Oltu taşı ustalarının atölye ve dükkânlarıyla kentin Oltu taşı çarşısıdır.

كنيسة

Taoskari Kilisesi

Olur, أرضروم

Olur'un Çataksu (Taoskari) köyünde, bir bahçe içinde duran 9. yüzyıl Gürcü kilisesi; tarihsel Tao bölgesinin Orta Çağ yapılarından.

بحيرة

Tortum Gölü

Uzundere, أرضروم

Heyelanla oluşan, dik dağ yamaçları arasında uzanan yaklaşık 8 km²'lik doğal set gölü; kıyısındaki yoldan sakin yansımalarıyla izlenir.

قلعة

Tortum Kalesi

Tortum, أرضروم

Tortumkale köyünde kayalık bir tepe üzerinde yükselen, iç ve dış kaleden oluşan ve içinde bir kilise kalıntısı barındıran Orta Çağ kalesi.

شلال

Tortum Şelalesi

Uzundere, أرضروم

Tortum Gölü'nün suları heyelan setini aşarak yaklaşık 48 m yükseklikten döküldüğü, Türkiye'nin en etkileyici şelalelerinden biri.

ضريح

Üç Kümbetler

Yakutiye, أرضروم

En büyüğü Emir Saltuk'a atfedilen, hayvan figürlü kabartmalarıyla bilinen 12.–14. yüzyıllardan kalma üç kümbetlik anıt mezar grubu.

دير

Vaçedzori Manastırı

Olur, أرضروم

Olur'un Keçili (Niakomi) köyünde, Aziz Stepane adına kurulmuş ve 9. yüzyıla tarihlenen Orta Çağ Gürcü manastırının kalıntıları.

متحف

Yakutiye Medresesi (Türk-İslam Eserleri ve Etnografya Müzesi)

Yakutiye, أرضروم

İlhanlı döneminde 1310'da yapılan, taçkapısındaki hayat ağacı ve aslan kabartmalarıyla ünlü, bugün Türk-İslam Eserleri ve Etnografya Müzesi olarak kullanılan medrese.

قلعة

Yazılıtaş Kalesi ve Urartu Yazıtı

Horasan, أرضروم

Horasan'ın Yazılıtaş köyü yakınında, 2.240 metrelik bir kaya kütlesinin üzerindeki kale kalıntısı ve kayanın eteğine oyulmuş Urartu çivi yazılı yazıtı.